Kısa cevap: Her iki tüp de tıkalıysa doğal yolla gebelik mümkün değildir ve tüp bebek en mantıklı çözümdür. Çünkü tüp bebekte yumurta ile sperm vücudun dışında, laboratuvarda buluşturulur; tüplerin açık olmasına gerek kalmaz. Tek tüp tıkalıysa ya da tıkanıklık hafifse durum farklıdır. Bu yazıda hangi durumda ne yapılabileceğini sade bir dille anlatıyorum.

Fallop tüpü ne işe yarar?

Fallop tüpleri (rahim ile yumurtalık arasındaki ince kanallar), yumurtayı yakalar ve spermle buluşacağı yere taşır. Döllenme genellikle tüpün içinde olur, ardından embriyo rahme doğru ilerler. Tüp tıkalıysa sperm yumurtaya ulaşamaz ya da döllenmiş yumurta rahme geçemez.

Tüpler neden tıkanır?

• Geçirilmiş enfeksiyonlar: Pelvik enfeksiyon (özellikle klamidya gibi cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar) tüplerde yapışıklık bırakabilir.
• Endometriozis: Rahim iç tabakasına benzer dokunun karın içinde yerleşmesi tüplere zarar verebilir.
• Ameliyat öyküsü: Apandisit, kist ameliyatı ya da sezaryen sonrası oluşan yapışıklıklar.
• Daha önceki dış gebelik ya da tüp ameliyatı.
• Hidrosalpinks: Tüpün ucunun kapanıp içinde sıvı birikmesi.

Tıkanıklık nasıl anlaşılır?

Çoğu kadında hiçbir belirti olmaz. En sık kullanılan yöntem HSG’dir (rahim filmi): Rahim ağzından verilen özel bir sıvı, röntgen eşliğinde tüplerden geçerken izlenir. Ayrıca özel ultrason yöntemleri ve gerektiğinde laparoskopi (kamerayla karın içine bakma) kullanılabilir. Bazen filmde “tıkalı” görünen tüp, o anki kasılma nedeniyle yanıltabilir; bu yüzden sonucu deneyimli bir hekimle birlikte yorumlamak gerekir.

Hangi durumda tüp bebek önerilir?

• Her iki tüp de tıkalıysa,
• Tüpler daha önce bağlanmış ya da alınmışsa ve tüp onarımı uygun değilse,
• Hidrosalpinks varsa,
• Tıkanıklığa yaş ilerlemesi, endometriozis veya eşte sperm sorunu gibi ek bir neden eşlik ediyorsa.

Tek tüp açıksa ve başka sorun yoksa, bir süre doğal deneme ya da yumurtlama takibiyle birlikte aşılama düşünülebilir. Aşılama mı tüp bebek mi sorusu, yaşa ve diğer bulgulara göre kişiye özel yanıtlanır.

Hidrosalpinks: Tüp bebek öncesi özel bir uyarı

Tüpte sıvı birikmişse, bu sıvı rahme geri akarak embriyonun tutunmasını zorlaştırabilir. Araştırmalar, ultrasonda görülen hidrosalpinksin tüp bebekte gebelik şansını düşürebildiğini ve tüpün ameliyatla kapatılması veya alınmasının bu olumsuz etkiyi azaltabildiğini göstermiştir. Bu yüzden böyle bir bulgu varsa embriyo transferinden önce tüpün durumu ayrıca ele alınır. Embriyoların dondurulup uygun zamanda transfer edilmesi de bu planın parçası olabilir.

Tüp ameliyatı mı, tüp bebek mi?

Hafif yapışıklıklarda ya da tüpün ucundaki küçük tıkanıklıklarda cerrahi bazen denenebilir. Ancak tüp hasarı ileri düzeydeyse, yaş ilerlemişse ya da başka bir neden varsa ameliyatın başarı şansı düşer; ayrıca ameliyat sonrası dış gebelik riski artabilir. Zaman önemliyse tüp bebek genellikle daha öngörülebilir bir yoldur. Karar; yaşınıza, tüpün durumuna, yumurta rezervinize ve eşinizin sperm sonucuna göre verilir.

Tıkalı tüplerde tüp bebeğin başarısı

Tüp faktörü olan kadınlarda yumurtalık genellikle sağlıklı çalışır; bu nedenle başarı çoğunlukla yaş ve embriyo kalitesine bağlıdır. Kesin bir oran vermek doğru olmaz, çünkü her çift farklıdır. Kliniğimizdeki tedavi yaklaşımı ve genel verilerle ilgili İstanbul’daki tüp bebek tedavimizin tüm ayrıntıları sayfasına göz atabilirsiniz. Süreç boyunca neler olacağını merak ediyorsanız tüp bebek süreci ne kadar sürer yazımız yol gösterici olacaktır.

Randevudan önce hazırlıklı olun

• Varsa eski HSG filminizi, ameliyat raporlarınızı ve ultrason sonuçlarınızı getirin,
• Geçirilmiş enfeksiyon, dış gebelik ya da karın ameliyatlarını not edin,
• Eşinizin sperm analizi sonucunu hazırlayın.

Randevu

Tüplerinizle ilgili bir sorun öğrendiyseniz telaşlanmayın; bu durumun iyi bilinen ve planlanabilir bir çözümü var. Sizin için en uygun yolu birlikte belirleyelim. Biruni Üniversite Hastanesi’nde Prof. Dr. Murat Arslan ile randevu için web sitemizdeki iletişim bilgilerinden bize ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tıbbi değerlendirme yerine geçmez.